Sık Sık Rapor Alan Çalışan İşten Çıkarılabilir mi Yargıtaydan İşverenleri Üzecek Haber Rapor Kullanımı Tek Başına Fesih Sebebi Olamaz
Kış aylarında artan salgın hastalıklar ve kronik rahatsızlıklar nedeniyle sık sık rapor almak zorunda kalan çalışanlar, "İşten atılır mıyım?" korkusu yaşıyor. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, sık rapor almanın tek başına "Haklı Fesih" (tazminatsız kovulma) sebebi olamayacağına, ancak belirli şartlarda "Geçerli Fesih" sebebi sayılabileceğine hükmetti. İşverenin usul hatası yapması pahalıya patlayabilir.
İş hayatında performans ve süreklilik esas olsa da hastalık insani bir durumdur. İşverenler, sık sık hastalanan, haftada bir iki gün rapor alan personelin iş akışını bozduğu gerekçesiyle iş sözleşmesini sonlandırmak isteyebilir. Ancak 4857 sayılı İş Kanunu ve Yargıtay içtihatları bu konuda hassas bir denge gözetmektedir.
Haklı Fesih vs Geçerli Fesih Ayrımı
-
Haklı Fesih (Tazminatsız): İşçinin rapor süresi, ihbar süresini (kıdemine göre 2 ila 8 hafta) + 6 hafta aşarsa, işveren tazminat ödemeden sözleşmeyi askıya alabilir veya feshedebilir (Madde 25/I). Ancak sık sık alınan kısa süreli raporlar (3 gün, 5 gün) bu kapsama girmez.
-
Geçerli Fesih (Tazminatlı): İşçinin sık sık hastalanması iş yerinde olumsuzluklara yol açıyorsa, işveren kıdem ve ihbar tazminatını ödeyerek işçiyi çıkarabilir (Madde 18). Ancak bunun için çok sıkı şekil şartları vardır.
Savunma Alınmadan Çıkarılan Geri Döner Yargıtay kararlarına göre, işveren sık rapor almayı gerekçe göstererek işçiyi çıkarmak istiyorsa, fesihten önce mutlaka işçinin yazılı savunmasını almak zorundadır.
-
İşveren, "Sık rapor alarak iş akışını bozuyorsun, savunmanı ver" demeden doğrudan fesih bildirimi gönderirse, fesih geçersiz sayılır.
-
İşçi, açacağı "İşe İade Davası"nı kazanır ve işe başlatılmazsa en az 4, en çok 8 aylık brüt maaşı tutarında "İşe Başlatmama Tazminatı" kazanır. Ayrıca boşta geçen süre için de 4 aylık maaşını alır.
Raporun Gerçekliği Önemli Eğer işçi hasta olmadığı halde sahte rapor alıyor veya raporluyken tatile gittiği/başka işte çalıştığı tespit ediliyorsa, bu durum "Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık" (Madde 25/II) sayılır. Bu durumda işveren savunma almadan, tazminatsız olarak işçiyi derhal kovabilir.
Çalışanlara Tavsiye Hukukçular, sağlık sorunları nedeniyle sık rapor almak zorunda kalan çalışanların, durumlarını belgeleyen detaylı sağlık raporlarını (Epikriz) insan kaynaklarına sunmalarını ve işverenle iletişim halinde olmalarını öneriyor.
